Home / Kennis / Eén kanaal valt weg: waar het bijna altijd aan ligt

Eén kanaal valt weg: waar het bijna altijd aan ligt

Een kanaal dat wegvalt klinkt als een dure storing en is het meestal niet. Wat wij op de bank het vaakst aantreffen is een contact, en niet een defect in de versterker zelf.

Hoort bij Versterker en receiver.

Eerst uitsluiten dat het de versterker niet is

Voordat je iets opschroeft: verwissel de luidsprekerkabels links en rechts. Verhuist het probleem mee naar de andere kant, dan ligt het aan de luidspreker of de kabel. Blijft het aan dezelfde kant, dan zit het in de versterker. Doe daarna hetzelfde met de kabels naar je bron.

Dat klinkt vanzelfsprekend en het scheelt regelmatig een hele reparatie.

De oorzaken, op volgorde

Een vuile of geoxideerde schakelaar. De ingangskeuze, de bandschakelaar, de monoknop of de luidsprekerschakelaar. Vijftig jaar oxidatie op een contact dat zelden wordt bewogen. Typisch herkenbaar: het komt even terug als je aan de knop draait.
Het beveiligingsrelais. Veel versterkers schakelen de luidsprekers in via een relais. Die contacten branden in de loop van de tijd in. Ook hier: soms wel, soms niet, en vaak komt het terug door er een tik tegen te geven. Dat laatste is overigens geen oplossing.
Een koude of gescheurde soldeerverbinding. Vooral rond zware onderdelen die trillen of warm worden: luidsprekeraansluitingen, de voedingsconnector, de eindtrap.
Een potmeter met een onderbreking. Dan is het kanaal weg in een bepaald deel van de draai en komt het verderop terug.
En pas dan de eindtrap zelf. Een uitgangstransistor die het begeeft komt voor, maar dan is er meestal meer aan de hand: de beveiliging slaat in, of er staat gelijkspanning op de uitgang.

Wat je zelf veilig kunt doen

Kabels en bronnen omwisselen zoals hierboven.
Alle schakelaars en knoppen twintig keer heen en weer bewegen. Mechanisch schuren helpt bij oxidatie. Doe het met het volume laag, en laat de luidspreker- en impedantieschakelaars staan zolang er muziek door de versterker gaat: die horen niet onder belasting omgezet te worden.
Alle stekkers op de achterkant er een paar keer in en uit halen.

Wat je niet moet doen

Geen contactspray in de potmeters. De spray die overal wordt aangeraden bevat vaak olie die het koolspoor aantast. Op korte termijn weg, op lange termijn een versleten potmeter.
Niet doorspelen als de beveiliging inschakelt. Die beveiliging beschermt je luidsprekers tegen gelijkspanning. Overbruggen of blijven proberen kan een set luidsprekers kosten die meer waard is dan de versterker.
De kap er niet afhalen als je niet weet waar je aan begint. In de voeding van een versterker staan condensatoren die na het uitzetten nog minutenlang een gevaarlijke lading vasthouden.

Wat wij doen

We meten eerst of er gelijkspanning op de uitgang staat, want dat bepaalt of het haast heeft. Daarna volgen we het signaal vanaf de ingang tot aan de luidsprekeraansluiting en kijken we waar het verdwijnt. Dat is meestal binnen een halfuur duidelijk.

In de praktijk eindigt dit bij ons het vaakst bij een schakelaar of een relais. Reparatie daarvan valt in de laagste categorie: € 120 tot € 180 inclusief de intake.

Zelf niet aan beginnen? Versterker en receiver: Eén kanaal weg, gekraak bij de volumeknop, brom, oververhitting of hij slaat de beveiliging in. Meten, oorzaak vinden, op componentniveau herstellen.